Havenkwartier

Urban Design

Inspirerend bezoek (12/7) van onze collega researchers uit Oldenburg. Na het ochtendritueel van koffie en kennismaken volgde een ontspannen lunch in de TechHub voorzieningen. Daar gaan we in oktober verder mee, samen met een groep studenten van de Jade Hochschule.


————— ————-

Opening vrijdag 1 juli
Op vrijdag 1 juli opende wethouder Cor Staal – Omgevingsvisie, Wonen, Stadskwartier – de presentatie van het Havenkwartierproject. Hij kondigde aan dat een gemeentelijke structuurvisie voor het gebied in de maak is en verwacht wordt na de zomer dit jaar. De DeFKa publicatie Havenbronnen met informatie over de getoonde werken van de kunstenaars en architecten werd hierbij officieel overhandigd.

De expositie is zaterdag 2 juli en zondag 3 juli te bezoeken van 12.00 tot 17.00 uur met een geluidswandeling om 15.00 uur en een fietsfilmperformance om 16.00 uur. Zondag wordt afgesloten met een recital door Mieke Hoogeveen.

———-————

Agenda 1,2,3, juli 2022

Reserveer alvast het eerste weekend van juli. Kom dan langs op vrijdag 1, zaterdag 2 of zondag 3 juli naar de presentatie van de havenkwartierprojecten van Martina Dal Brollo met een interactieve fietsfilm, Ingeborg Entrop met geluidswerken, Gabrielle Kroese met een vlaggenalfabet, Koen van Uden/NEXLAB met Havenkade nieuwbouw, Siska Peeks met infrastructurele oplossingen, Wissam en Walter Stoop/12Wat met stedebouwkundige masterplannen. Extra item zijn de schetsen van Wim Germain uit 2007 die hij speciaal voor deze historische gelegenheid in bruikleen gaf en die DeFKa vijftien jaar geleden (toen als nieuw) exposeerde tijdens de expositie City Extensions “met de nadruk op stadsuitbreidingen in havengebieden”.

———— ————-

Architectuurdagen juni 2022

Zaterdag 18 juni is in een aantal plaatsen Dag van de Architectuur en leidt tot wandelingen en lezingen. In Assen bij Boekhandel Van der Velde presenteren we op 18 juni ‘s middags van 14.00 tor 16.00 uur alle Research SC themamagazines en verschaffen we informatie over ons Havenkwartierproject. We werken hierin samen met kunstenaars en architecten: Martina Dal Brollo, Ingeborg Entrop, Siska Peeks, Gabrielle Kroese, Koen van Uden/Rabarb, Wissan/Walter Stoop/12WAT.

Deze samenwerking concentreert zich op huidige havenkarakteristieken en nieuwe ontwikkelingen, inclusief mogelijke nieuwbouw en herbestemming. Aan dit project wordt tevens aandacht besteed door studenten van de Jade Hochschule Oldenburg, de TechHub Assen en de Rijksuniversiteit Groningen. Eind juni – van 28 juni tot 3 juli – presenteren we aan de C.T.Storkweg 2C het visuele resultaat van alle onderzoeken en ontwerpen.

*De Architectuurdag strekt zich vaak uit over een aantal dagen zoals in Rotterdam van 16-19 juni, zie architectuurdag.nl of een maand (Groningen 23 aug.-23 sept.)

——— ——— ———

Meerwerk – 27/4

Ons havenproject krijgt visueel meer en meer vorm. Aan het onderzoek wordt nu eveneens een bijdrage geleverd door de Asser architect Wim Germain met stukken uit zijn archief. Deze zijn al eerder bij DeFKa geëxposeerd in 2007 en betreffen vroege ontwerpen van het Havenkwartier.


Daarnaast doen drie studenten van de studierichting  Kunst, Architectuur, Landschap, van de Rijksuniversiteit Groningen een eigen inventarisatie van de huidige situatie in de aanloop naar een mogelijk nieuw ontwerp. Hun verslag zullen we terzijnertijd ook meenemen in de volgende presentatie, die eind juni plaatsvindt. De komende meimaand zijn we op pad.

———— ———-

Impressie sessie 12 april

Samenvatting Tijdens de geanimeerd verlopen publieke bijeenkomst van dinsdag 12 april kwamen de verschillende kunstprojecten aan de orde. Martina Dal Brollo vertelde over haar mobile cinema, Gert Wijlage over havenscenario’s in verschillende steden, Ingeborg Entrop over registratie van havenkarakteristieke omgevingsgeluiden. Koen van Uden en Walter Stoop namen de architectonische conceptontwikkeling voor hun rekening aan de hand van de maquette. Gabrielle Kroese vulde haar havendossier aan met een maritiem kleurenalfabet. 

Het onderzoek gaat gestaag verder. Onder meer is de eerste luisterwandeling georganiseerd door Ingeborg Entrop reeds geweest op 13 april. De volgende is op zaterdag 23 april van 10 uur tot 12 uur. Aanmelding via een mail naar luisterwandeling@gmail.com wordt op prijs gesteld. 

Alle documentatie wordt verzameld. Meer presentaties volgen. 

——— ———

Actueel – Nieuwsbrief 12 april

Op dinsdag 12 april om 16.00 organiseert DeFKa Research de tweede lezing in het kader van het Havenkwartierproject. Locatie: C.T. Storkweg 2 C. Iedereen is welkom, toegang gratis.

Op 13 en 23 april zijn er luisterwandelingen door het kwartiergebied. Meer informatie hieronder.

Afgelopen 24 maart hield Supervisor Ruimtelijke Kwaliteit Bart van Leeuwen een drukbezochte lezing naar aanleiding van de nieuwbouwplannen van de Gemeente Assen. Nu is het tijd voor de lezing en de plannen van beeldend kunstenaars en architecten. Er komen daarmee duidelijk twee verschillende uitgangspunten aan de orde: de zakelijke, politieke noodzaak om meer woningen te bouwen met daar tegenover het onderzoek dat getuigt van meer ambitieuze, culturele, scenario’s. Oftewel het noodzakelijke tegenover het mogelijke.

Het mogelijke zet in op veel groen, variatie in experimentele particuliere bouw en kunstinitiatieven. Hoe dit te realiseren binnen de gegeven omstandigheden daar gaat het publieke debat over dat DeFKa heeft geïnitieerd.

Daarom organiseert DeFKa Research op dinsdag 12 april om 16.00 de tweede lezing in het kader van het Havenkwartier. Locatie: DeFKa Research, Storkweg 2 C, Assen. Vanaf 13.00 is er een vrije inloop aan de Storkweg 2 C voor inzage van informatie. Om 16.00 begint de lezing met een globaal vergelijk tussen havenprojecten elders, zoals in Rotterdam, Amersfoort, Bremen, Hamburg, Antwerpen en Almere. Daarna vraaggesprekken met deelnemende kunstenaars en ontwerpers. Met medewerking van onder meer Martina Dal Brollo, Koen van Uden, Gert Wijlage en Ingeborg Entrop.

Luisterwandelingen op 13 en 23 april, o.l.v. Ingeborg Entrop:

Binnen het Havenkwartierproject worden een tweetal luisterwandelingen aangeboden door deelnemend kunstenaar Ingeborg Entrop. Deze luisterwandelingen hebben als doel om de geluiden die nu te horen zijn in het Havenkwartier te inventariseren en in kaart te brengen. De luisterwandelingen vinden plaats op woensdagmiddag 13 april van 15:00 tot 17:00 uur en op zaterdagochtend 23 april, van 10:00 tot 12:00 uur. Startlocatie is DeFKa Research, C.T. Storkweg 2 C, Assen. Deelname is gratis. Aanmelding via een mail naar luisterwandeling@gmail.com wordt op prijs gesteld.

Organisatie project:

Het onderzoek en de publieke bijeenkomsten worden georganiseerd door DeFKa Research. DeFKa Research is een onafhankelijke cultuurinstelling en doet dit onderzoek op eigen initiatief. Het krijgt wel financiële ondersteuning van de Gemeente Assen en de Provincie Drenthe. De stichting DeFKa heeft dus geen winstoogmerk en draagt geen verantwoordelijkheid voor overheidsbeleid.


————-————-

Havenlezing 24/3/22 – Samenvatting
De lezing in de TechHub Assen trok circa 50 bezoekers, waaronder bewoners, ondernemers, architecten, kunstenaars en politici. Bart van Leeuwen hield een lezing welke bestond uit 2 delen. Het eerste ging over het masterplan voor binnenstad en havengebied opgesteld door Maarten Lankester van Bureau Urhahn die helaas verhinderd was. Kernpunt van deze visie bestond uit het idee ‘ontspannen stedelijkheid’ vertaald in vooral veel groen, de Havenkade als parklandschap, en het idee ‘Gevorderde stedeling’. Deze stadbewoner nieuwe stijl is gewend aan het wonen in een dynamische buurt, woonplezier vermengd met bedrijvigheid. 

Het tweede deel bestond uit de visie van Van Leeuwen die hiermee reageerde op het doel van de huidige aanzet als dé oplossing van woningnood. Zijn ambities vertaalde hij onder meer door een vergelijking met Deventer en Wijnegem BE* dat zich kenmerkt door diversiteit in bouw, zowel in typologie als in opdrachtgevers inclusief particuliere bouw. Geen uniform aaneen gesloten blokvorming bijvoorbeeld maar werken met hoogteverschillen. Daarbij hanteerde hij drie gouden regels: herbestemming industrieel erfgoed, variatie in werkmogelijkheden (wonen/werken, ateliers) en een ‘kloppend hart’ met publieksvoorzieningen. Dit alles samengevat in het concept -“cultuur als drager van levendigheid”.

Na de lezing veel vragen en interactie met publiek dat zowel enthousiast was als kritisch ten opzichte van financiële uitvoerbaarheid en politieke haalbaarheid, aangezien de eerste plannen dateren van geruime tijd geleden. De urgentie van dit moment lijkt voor sommigen nog geen garantie voor daadwerkelijke ontwikkeling van het gebied.**

*Wijnegem (kunsthandelaar Axel Vervoordt) ligt in regio Antwerpen, een half uur van Antwerpen Centraal aan het Albertkanaal.

**Meer foto’s, zie Bert Visser: https://www.fotoarchiefassen.nl/havenkwartier-assen/

De volgende bijeenkomst is op 12 april waarbij het accent valt op artistiek onderzoek en de mogelijkheden voor culturele invulling van het gebied.


—— ——

Openbare bijeenkomst Havenkwartier 24-03-2022

Op donderdagmiddag 24 maart houden Bart van Leeuwen, Supervisor Ruimtelijke Kwaliteit van de gemeente Assen, en Maarten Lankester van Stedenbouwkundig Bureau Urhahn een lezing over stedelijke vernieuwing in Assen in relatie tot de gewenste ontwikkeling van het Havenkwartier.

DeFKa Research en TechHub Assen, gevestigd aan de Industrieweg pal tegenover het te ontwikkelen gebied, nodigen belangstellenden van harte uit bij deze lezing aanwezig te zijn. De middag begint om 16.00 uur en duurt tot circa 17.30 uur.

De bijeenkomst is gratis toegankelijk. Reservering is gewenst, zodat we weten op hoeveel mensen we minimaal moeten rekenen. Mail daarvoor naar info@defka.nl

Dit is de eerste publieke bijeenkomst in een serie van activiteiten die door DeFKa Research wordt georganiseerd in het kader van onderzoek naar de huidige beleving en toekomstige bewoning van het Havenkwartier. Bij dit project wordt samengewerkt met TechHub Assen en een groep kunstenaars en architecten. De activiteiten van DeFKa worden ondersteund door Gemeente Assen en Provincie Drenthe.

TechHub Assen is gevestigd aan de Industrieweg 1, 9402 NP Assen.

Voorafgaand aan de lezing, van 13.00-15.30 uur, is in het kantoor van DeFKa Research aan de Storkweg 2c een kleine presentatie te zien als voorproef. Onder meer de recente gemeentelijke nota ‘Uitvoeringsprogramma Assen Centraal’ is hier in te zien. Daarnaast overige documentatie betreffende havenarchitectuur, stedenbouw en kunst in de openbare ruimte.


Graan, licht, technologie – Assen

Dinsdagmiddag 22 februari bracht de projectgroep een bezoek aan de Graansilo, de buurman EU Lights en de Techhub. Een zeer inspirerende excursie door oud en nieuw in het Havenkwartier. We zijn zeer welkom ontvangen door de betrokken beheerder, eigenaar en programmaleider. Het gaf een direct beeld van de architectonische kwaliteit in relatie tot de huidige functies. Te weten, respectievelijk startup&advies, verkoop&export, onderzoek&onderwijs. Daarna kwamen de verschillende concepten van de projectgroep – kunstenaars en architecten – aan de orde die individueel werden toegelicht. De deelnemers zijn Siska Peeks, Martina Dal Brollo, Ingeborg Entrop, Gabrielle Kroese, Wissan/Walter Stoop, Koen van Uden. Namens DeFKa Research: Adrie Krijgsman en Gert Wijlage. Tevens aanwezig Jan de Morrée van de Techhub en Bart van Leeuwen, Supervisor ruimtelijke kwaliteit Gemeente Assen. 

De komende maanden worden de concepten verder uitgewerkt en zal het onderzoek zich ter plaatse ontwikkelen. Tussentijds programmeren we bijeenkomsten met een voorlopige eindpresentatie rond 28 juni 2022.


Eem – Amersfoort

Vanmorgen 9.45 met 109 naar station. In Zwolle overstappen in zeer rustige trein! richting Rotterdam. In Amersfoort linksaf naar het hotel. Na een kleine pauze wandelen we naar De Nieuwe Stad aan de Eem. Een soort havengebied met jonge bedrijfjes en DRIE restaurantjes, plus een Kunsthuis – Glue – die zondag een opening hebben om 15 uur, maar ze hebben een “ontmoedigingsbeleid”, vanwege de pandemie. De opening blijkt later overigens goed bezocht mede dankzij goed gebruik van de uitloop buiten.*

Het gebied omvat een interessante mix van activiteiten inclusief nabijheid van MBO en Kappersschool. Het circulaire middenplein komt op ongeveer 50 meter doorsnee en lijkt ons leuk voor performances, voor theater, voor scholieren om te zitten. Deze nieuwe stad sluit nauw aan bij het centraal gelegen Eemplein met Kunsthal Kade, De Nieuwe Poort en onder het spoor door naar de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

*inrichting expositie Ruis met werk van Anders Wolhar en John Konijn (21/11/21-03/01/22)



Havenkwartier Bremen – Speicher

In 2007 organiseerde DeFKa ism Architectuurpodium Assen een tentoonstelling getiteld City Extensions. We keken daarbij expliciet naar de randen van de stad, de half ontgonnen periferie. De daarbij betrokken kunstenaars waren Lomme, Sciarone, Kirschmann, Germain, Van Hout, Strijbos en Buro Dedo. Kirschmann toonde onder meer een aantal prints van foto’s die hij nam rond zijn destijds atelier in de havenwijk van Bremen. Afgelopen week, eind oktober 2021, waren we weer in Bremen en maakten een videoimpressie van de huidige staat. Uiteraard is het Havenkwartier van Assen onvergelijkbaar, maar Bremen kan wel tot inspiratie dienen evenals kritische alertheid. Belangrijk aandachtspunt is in ieder geval de culturele aansluiting van binnenstad en havenomgeving. Vooral: Welke rol gaat kunst en cultuur rondom woningbouw spelen? 

Ook niet onbelangrijk: hoe krijg je dat bij beleidsmakers op het bord; hoe krijg je nieuwe cultuur, nieuwe ideeën, uitgevoerd en met zorg vastgespijkerd? * Onderzoeksresultaten presenteren blijkt niet voldoende; zijn niet ambtelijk vanzelfsprekend. De subsidiegever wil effectmeeting, geagendeerd en gesignaleerd, in schriftelijke termen van het waarom hoe en “wat wil je bereiken”. Ook hier verschijnt de problematiek van ambities versus haalbaarheid in de uitvoering. Hetgeen bij aanvang van het onderzoek geen dominante rol zou moeten spelen. Onderzoek is gebaat bij vrijheid van denken en experiment. Dat is een voorwaarde voor cultuurstimulering, voor participatie en stedelijk engagement.

* De Duitse term ‘Speicher’ en ‘speichern’ is verwand met het Nederlandse Spijker/Spieker oftewel opslagplaats/pakhuis. Een diepere betekenislaag kan de associatie oproepen met bewaartechnieken, met herinneren, met erfgoed en archiveren, de leidraad van het DeFKa Research Magazine.



Sluiskade

Een eerste oriëntatie gesprek over het aanstaande Havenkwartierproject vond plaats op dinsdag 5 oktober. In de inleiding kwamen een vijftal onderwerpen aan de orde: 1) mogelijke deelnemers 2) de gemeentelijke nota Assen Centraal van 24 juni. 3)geschiedenis, Europlan 2012 en Masterplan 2019 4)projectopzet DeFKa Research en subsidiereactie Provincie 5) DDW, denkvoorbeelden

Algemeen: Gemeentelijk plannen zijn primair op 500 woningen gericht. Een visie is nog rudimentair, alleen een contour van Havenkade als begin (Sluiskade) en daarna tot aan Philipsweg met fietsbrug. Gemeente stuurt aan op participatie met markt, buurt en belanghebbenden. DeFKa wil hypotheses betreffende dynamische leefomgeving ontwikkelen, eerst onderzoek en debat, dan vormgeving dan pas bouwen. Grootschalig transdisciplinair beginnen, dan downscalen. Samenwerking zoeken met kunstenaars, onderwijsinstellingen, silo en supervisor. In de loop van 21/22 exposities, debat, publicatie. 

Suggesties: wat betreft functies kijk naar broedplaatssfeer in bijvoorbeeld Helsinki en betreffende impact bij uitvoering: neem contact op met Techhub, Cicero, Minerva.

Met dank aan aanwezigen. Nieuwe bijeenkomst in november met huidige en nieuwe deelnemers, wordt nader bepaald. Belangstellenden die een bijdrage willen leveren of alleen meer informatie/nieuwsbrief, kunnen mailen naar defka@kpnmail.nl.


Kunst – Open Havens

Twee beeldenroutes trokken deze zomer, 2021, flink (onze) aandacht. Manifestaties die kunnen dienen als voorbeeld, ‘casus’,  bij het onderzoek naar een nieuwe, beeldende, invulling van het Havenkwartier in Assen. De Paradise In Kortrijk BE en de Follies in Norg NL. Het grootste onderscheid tussen de twee is dat de eerste een relatie aangaat met de stad, de tweede vooral met het dorpse cultuurlandschap. In Kortrijk worden de kunstwerken onderdeel van de stedelijke architectuur. Ze nodigen als tijdelijke installaties uit tot reflectie betreffende het thema Paradise en het utopische denken. Introspectie is hier, ook in voorkomende interactieve situaties, zelfs de norm. In Norg is er meer contrast met de omliggende omgeving. Deze speelt mee in veel van de ontwerpen die regelmatig de bezoeker proberen te verleiden tot ‘een andere blik’ op de natuur. Op de menselijke interpretatie en positie daarbinnen. De thematische aanpak was namelijk vrij als de uitvoering maar in de geest van een folly, een ‘dwaas’ bouwwerk, bleef.


Gaat het in Kortrijk duidelijk om kunstwerken in de openbare ruimte, in Norg groeit de folly meer en meer in de richting van een voorlopige constructie met een beeldend perspectief. Als zodanig, als experimenteel object, verdwijnt het folly-aspect bij een aantal van deze werken. Daar waar sprake is van een humoristische invalshoek blijft dat behouden. Norg is uiterst charmant juist vanwege zijn ruimtelijke beperkingen en kleine schaal. Kortrijk biedt als stad meerdere dynamische invalshoeken. Paradise Kortrijk heeft overigens DeFKa Research ook twee souvenirs opgeleverd voor de collectie: de stenen van Ryan Gander. 

Norg, follyartnorg.nl, , t/m 29 augustus 2021

Kortrijk, paradisekortrijk.be, t/m 24 oktober 2021


Haven Centraal

DeFKa Research gaat zich in 2021-2022 onder meer concentreren op dit Havengebied. Gemeentelijk gekarakteriseerd als speerpunt voor woningbouw en herontwikkeling met onmiddellijke ingang. Het betreft grofweg een postindustrieel terrein tussen Willemskanaal, Spoorweg, Havenkade/Philipsweg en Industrieweg.

Een onderzoeksgroep van kunstenaars en architecten zal op verzoek van DeFKa Research zich bezighouden met verschillende opties waaronder bijvoorbeeld een ecologische beeldentuin, een museum, universitair onderwijs, stedelijke woonconcepten, regiovisie, erfgoed en infrastructurele bereikbaarheid.

Zie ook de link naar Assen Centraal  op V/h architectuurpodium Assen:

https://cerclemeudon.wordpress.com/2021/07/15/assen-centraal/



ARCHITECTUURMAAND juni 2021

DeFKa Research start in het najaar van 2021 een onderzoek naar de invulling van het Havenkwartier, met medewerking van kunstenaars en architecten. In deze introductievideo een interview met supervisor Ruimtelijke Kwaliteit, Bart van Leeuwen, over het Havenkwartier in Assen in relatie tot de binnenstad. 

Het kader voor ons onderzoek wordt gevormd door de nieuwe omgevingsvisie, de recente binnenstads- en gebiedsvisie (Urhahn) naast regiovisie Groningen-Assen. Daarbij zullen we onze eigen onderzoeksresultaten en voorstellen ter plekke presenteren inclusief de directe ervaring van de historische omgeving en eerdere stedenbouwkundige concepten.