Brains : Framed

Onder de deelnemers aan de nieuwe uitgave SC05 van ons magazine bevindt zich de kunstenaar Peter van der Weij. In de flits-solopresentatie Inkism toont hij bij DeFKa Research deze week van 13-20 februari (2022) twee series tekeningen onder de titels Brains en Framed. Peter produceerde ter gelegenheid van deze tentoonstelling ook nog een apart essay ‘Carbontivity’. Een erg leuk A6-boekje over de globalisering van het koolstofatoom.  Kom kijken op Dinsdag 15 februari 13-16 uur, Donderdag 17 februari 13-16 uur, Zaterdag 19 februari 13-17 uur, Zondag 20 februari 13-17 uur.    


Tijdens de opening afgelopen zondag in besloten gezelschap was er een muzikale performance van Hansko Visser met gedichten uit zijn nieuwe bundel ‘wuivend en buigend’, uitgegeven door Petrichor, Deventer. Zie ‘overig nieuws (9)’.

De nieuwe uitgave DeFKa Research SC05 met het thema Decoratie, Ambacht&Design verschijnt in april 2022. Info: defka@kpnmail.nl

Patroon en betekenis

Het StedelijkMuseumKampen nodigde Christie van der Haak uit voor een oeuvre-expositie. Met twee keer een verlenging duurt deze tentoonstelling tot en met 27 februari 2022, getiteld Nouveau Deco – Every pattern has a meaning. Van der Haak maakte er een installatie die drie kamers omtovert in een kleurrijk boudoir waarbij elke vierkante  centimeter verdwijnt achter een dessin. Muren en vloeren krijgen een behang, stoelen een fraaie print, keramiekborden verschaffen een extra laag. Haar ontwerpen strekken zich uit tot en met de gevel van het museum. Er zijn bekers, sjaals, kussens, behang en stoffen per meter te koop: de Christie van der Haak Collectie. 

Bovendien kreeg ze de gelegenheid om in de Voormalige Synagoge een soort atelieropstelling te maken die de nadruk legt op tekening, stof en materiaaluitdrukking. De titel van deze totaalexpeditie verwijst naar twee steunpilaren. Uiteraard ten eerste de inspiratiebron van de Jugendstil met als tweede de relatie van een patroon tot de oorsprong. Dat kan zijn een bloem, plant of ander natuurlijk, historisch, motief dat in de directe, lokale, omgeving aan te treffen zou kunnen zijn en “het principe van het herhalen van één vorm”. Een vergelijkbare installatie-opzet heeft Van der Haak eerder in 2016/2017 laten zien in het Wolfsonian Museum in Miami. Daar gebruikte ze de titel More is More. Daarmee duidelijk haar positie kaderend ten opzichte van meer functioneel gerichte visionairen. 

Deze tentoonstelling is een goed voorbeeld van een Stedelijk Museum dat aandacht schenkt aan hedendaagse kunst in de verhouding tot de eigen geschiedenis. 

https://stedelijkmuseumkampen.nl/cms/index.php/uploaden/actuele-expo/304-christie-van-der-haak-nouveau-deco

Tm 27 februari 2022 in SMK en Vm.Synagoge Kampen. Foto’s DeFKa/GW.

SC05 – uitnodiging

Uitnodiging aan kunstenaars en architecten, vormgevers en theoretici om een bijdrage te leveren aan het nieuwe DeFKa Research SC05 nummer met het thema Decoratie, Ambacht&Design in relatie tot hedendaagse kunst en archivering. Sluitingsdatum 1 februari 2022, verschijnt april 2022. Hieronder de specifics. Voor inzendingen en overleg mail naar: defka@kpnmail.nl.

In de Omgeving

De overhandiging van het vierde nummer aan Karin Dekker, wethouder te Assen, vond plaats op dinsdag 21 december aan de voorkant van het stadhuis. Karin Dekker had in het verleden Kunst&Cultuur in haar portefeuille. Mede vandaar dit ‘souvenir’. Op dit moment is zij onder meer verantwoordelijk voor beleidsterreinen Ruimtelijke Ordening en Omgevingsvisie. DeFKa Research respecteert de bijzondere betekenis van deze taakomschrijving. Zeker ook gezien de bemoeienis van onze research betreffende culturele infrastructuur en de relatie tussen beeldende kunst en architectuur.

Bij de overhandiging gaf de wethouder te kennen zeer te willen inzetten op ruimtelijke kwaliteit van stedenbouw en stadsontwerp. Een ambitieus aspect dat ook in het volgende SC05 nummer over Decoratie, Ambacht& Design – aan de orde komt.

SC04 nu publiek 

Zoals aangekondigd is het vierde nummer van het DeFKa Research SC Magazine, thema Souvenir&Residu, zojuist verschenen. Het magazine bestaat uit essayistische teksten, tekeningen, foto’s en ander documentair materiaal, thematisch vanuit een beeldend perspectief bezien.

Aan deze uitgave werkten mee: Anthony Litjes, Albert Van Der Weide, Chris Timmers, Jeanny van Lieshout, Maurice Vanesch (Tist-Es), Kitty Korver, Marlieke Overmeer, Erik van Maarschalkerwaard, Valerie van Leersum, Kees Koomen, Peter Verboom, Marc Schepers en Peter Stuyck, Berend Vis, Joost Post, Anoushka van Velzen, Marlieke Overmeer, Andrea Stultiens, Ellert Haitjema, Josephine Laurier, Wim Hooghwinkel, Vincent van Oss, Kunst/Werk. 

Het SC04 telt 140 pagina’s en is overal, in de reguliere boekhandel en online, te bestellen met het ISBN 9789464481761. Prijs € 27,50 Een korte impressie van de inhoud:  


04. Verwacht

Magazine SC04 is bijna klaar. We verwachten het volgende week te kunnen publiceren. Het gaat om totaal 25 bijdragen waarvan – naast een enkel historisch overzicht – de meesten bestaan uit een persoonlijk, essayistisch, beeldverhaal met ‘souvenirs’ uit het eigen oeuvre. Het accent valt daarbij geregeld op het benoemen en overdragen van een gezamenlijke, met anderen gedeelde, ervaring.

Helaas is het, vanwege Covidmaatregelen, weer bijzonder lastig geworden een openbaar evenement te organiseren. We houden het daarom voorlopig bescheiden met een kleine publieke presentatie. 

De advertentie voor het volgende nummer SC05 (!) met het thema Decoratie, Ambacht&Design, is reeds verschenen in De Witte Raaf en komt binnenkort in BK-info. We hopen volgend jaar april een feest te kunnen geven.

Levend Archief

Aanstaand weekeind 6 november gaat de tentoonstelling MVRDVHNI open in Het Nieuwe Instituut tegelijkertijd met het Depot Boijmans Van Beuningen. DeFKa Research Magazine mocht alvast een kijkje nemen. 

HNI – over archiveren

De tentoonstelling laat het hele ontwerpproces zien van MVRDV projecten middels maquettes, studies betreffende de thema’s Human, Green en Dream alsmede een inkijkje in het uitgebreide digitale archief van het architectenbureau. Volgens partner Jan Knikker is het de samenwerking met het HNI, en daarmee de ontwikkeling van nieuwe digitale tools en nadruk op ‘oral history’, die het archief van MVRDV “dynamiseert” en ook publiek toegankelijk maakt. Een strategie die de doelstelling van het nieuwe Depot inhoudelijk weerspiegeld.

Depot – over verzamelen

Het getoonde werk in het Depot is grotendeels de collectie van Boijmans van Beuningen naast aparte overeenkomsten met andere verzamelaars: KPN, Rabo en  Lakeside Capital Partners. Met name de presentatie van de Rabo Collectie oogt in depot-verband conventioneel museaal, met de bijbedoeling een meer permanente ontmoetingsruimte te creëren. De inrichting van de opslagruimtes is gebaseerd op gebruikte kunstenaarsmaterialen in verband met klimaatbeheersing. Er zijn twee kunstenaars die een bijzonder aandeel hebben geleverd. John Körmeling heeft beneden de mezzanine ontworpen en Marieke van Diemen de enorme (hangende) vitrines in het atrium. 

Volgens conservator Ruben Suykerbuyk van het BvB ligt het verschil tussen archiveren en verzamelen in de wetenschappelijke attitude van de archivaris die zijn werk onderscheidt van de verzamelpraktijk.

Binnenkort volgen twee videoimpressies van het Het Nieuwe Instituut en het Depot op deze homepage en onder het kopje ‘overig nieuws’. Ook in de komende magazines wordt hier aandacht aan besteed. 

Residu en disseminatie 

Naar aanleiding van het thema van het magazine SC04 dat eind november verschijnt.

Er schijnt een soort natuurwet te bestaan van replicatie en disseminatie die er voor zorgt dat door de focus op een bepaald thema dit thema (term of verschijnsel) zichzelf weet te herhalen en te verstrooien. Het verschijnsel duikt dan zomaar op in tamelijk gescheiden zones, waarbij je je toch afvraagt wat er zo bijzonder aan is en wat de verbindende factor zou kunnen zijn buiten jijzelf als lezer om.

In korte tijd kom ik de term ‘residu’ tegen zonder er specifiek op zoek naar te zijn. Een directe maar oppervlakkige overeenkomst is dat de zones in dit geval literaire publicaties betreffen. In het ene geval gaat het om een artikel in De Gids nr.4 van dit jaar. Het nummer is gewijd aan Beuys vanwege het honderdjarige herdenken van zijn geboorte en het belang van zijn oeuvre.  Van Berend Strik wordt een tweetal kunstwerken getoond van een met stof en draad bewerkte foto, gemaakt in het voormalige atelier van Beuys in Kleve. In een begeleidende tekst van Emily Kocken is aan het eind sprake van de volgende zinsnede: “De telefoon, een oudje. In de hoorn rust residu van conversaties – intieme, familiale, professionele. Het snoer uittrekkend zie je Beuys, pratend, discussiërend door de kamer”. 


Op 9 oktober, in het NRC, lees ik een recensie van Wim Pijbes over landschapskunst naar aanleiding van de manifestatie Into Nature. Hij bespreekt het kunstwerk Broken Circle/Spiral Hill van Robert Smithson. Het is een werk uit 1971 en het bevindt zich in een zandafgraving bij Emmen. Na een ‘activistische’ inleiding merkt hij het volgende op: “Centraal  ligt een reusachtige zwerfkei, een overblijfsel uit de voorlaatste ijstijd. Aanvankelijk moest Smithson niets hebben van de steen, maar gaandeweg maakte hij die onderdeel van zijn schepping. Als residu van de smeltende ijslaag die hier lang geleden het landschap mede vormgaf.”

Soms is er niks leukers dan de geest te laten uitwaaien. We komen al dichter bij huis. Hier in een Drenthe ligt een Saaliaanse boodschap met een ver verleden van pakweg 150.000 jaar. Het door Pijbes als ‘entropisch’ omschreven landschap functioneert in zijn beleving als kunst met een moraal. Het residu kan dan effectief een kunstwerk zijn en ook verwijzen naar, althans gedeeltelijk, een toevallig – samengestelde – ethiek.  Door een bepaalde ingreep, of juist het niet ingrijpen, wordt een geschiedenis bewaard, wordt experimenteel. Kunstobject en Cultuurhistorie.*

Het visuele gewicht van die enorme zwerfkei weegt echter nauwelijks zwaarder dan de efemere rest van mogelijke gesprekken in het nabeeld van een oude, zwarte, bakelieten telefoon met een verdwaald snoer dat verdwijnt onder een tak met vogeltjes op gepaste afstand. Het residu is er ongetwijfeld, het is gezegd, het is beschreven, het heeft superpositionele kwaliteiten. Met dank aan een voorwerp dat frequent opgenomen moet zijn en als kunstwerk weerkeert, ingezet wordt als referent aan een mogelijke dialoog tussen kunst, kunstenaars en een specifieke plaatsbepaling. Een gedachtenexperiment met een eveneens landschappelijke karakter.**

*Bovendien zijn de zwerfkei-foto’s van Sake Elzinga, een fotograaf met werken in de collectie van DeFKa, weliswaar met een ander onderwerp (interieurs).

**B.Strik, Zwischenstufen -resonantie, zwart, een lege hoek (bestikte c-print, mixed media).

Souvenir de Flora

Nogmaals Attentie: tijdelijk nieuw email adres is defka@kpnmail.nl, dit in  verband met netwerkstoring vaste adres (info@defka.nl)

Reznik

Tussen de verschillende locaties van Spread Zinefest door konden we gelukkig ook nog naar de Noorderlicht manifestatie en dat maakte de bezoeken aan Groningen in de derde week van september extra bijzonder. In de Akerk klonk de multimedia installatie van het collectief ARK, Lawki-Now, imponerend, vooral vanwege de koorzang. Visueel attractief was de vitrine van Flora Reznik waarin traag maar gestaag blauwe druppels een landschap signaleerden. Van Flora mochten we een boekje meenemen over het lidteken van haar broer. Want ja, we willen het echt bewaren.

Spread Zinefest 2021

Attentie: tijdelijk nieuw email adres is defka@kpnmail.nl, dit in  verband met netwerkstoring vaste adres (info@defka.nl)


Library Display @ SIGN

De drie eerste nummers van het Defka Research magazine met de thema’s Montage (1), Iconen&Idolen (2) en Humor, Ironie&Parodie zijn nu ook in te zien en te verkrijgen bij SIGN Groningen tijdens het Spread Zinefest van 17 tot 26 september. Sign is geopend van di-zo, 12 tot 17.00 uur, op de Winschoterkade 10.

Zaterdag 25 en zondag 26/9 is er de ZineMarket ‘with various artists’ bij Het resort aan de Meeuwerderweg 58 en speciaal op zaterdag een ‘beurtvaartservice by Klaas Koetje’.