Overig nieuws

Overig (6)

‘De natuur was hier’ en om daarin te kunnen verblijven is culturele herbezinning daadwerkelijk nodig. Dit Natuur-thema van de Maand van de Filosofie 2021 versterkt de vraag naar persoonlijke consequenties. Kernbegrippen in dit proces zijn transformatie en gemeenschappelijkheid. Immateriël rendement en verbeelding. Algemeen welzijn en digitalisering. Ga er maar aanstaan. La Transicíon común. Meer altruïsme, minder concurrentiestrijd. Meer aandacht voor ethiek in cultuur, minder voor succes in economie.

Philipp Blom heeft het over de huidige “geestbeving” analoog aan de culturele omwenteling sinds de aardbeving in Lissabon 1755. Deze gebeurtenis zou kunnen gelden als begin van de verlichte dominantie door dwangmatige vooruitgangsgedachten. Een mentaliteit die uitmondt in het prioriteren van ‘de (liberale) markt’. In zijn constatering, dat ook nu na een bank- en coronacrisis er een mentaliteitsverandering plaats heeft gevonden die een transitie opeist, legt hij het accent op de verbeelding. Kunst en kunstenaars kunnen een toekomstvisie verhelderen, voorstelbaar, begrijpelijk en uitvoerbaar maken.

Bruno Latour heeft daar ook al op gewezen in zijn pleidooi voor het ‘sublieme’, voor de Gaia-theorie en in zijn betrokkenheid bij de klimaatcontroverses. Zo van: en wie draagt wat bij aan die totale transformatie? Kan het ook via decentrale autonomie, in fases, fragmenten, lokaal? Zie zijn initiatieven ten aanzien van SPEAP, “experimenteren met kunst en politiek”. Hier oppert zich zoals vaker de vraag naar de uitvoering, in alle revolutionaire pacifistisch gelijkwaardige redelijkheid. Hoe nu verder + dit vorm te geven. In academia, gemeenteraden, ateliers en keukentafels.

*Philipp Blom, Het grote wereldtoneel, over de kracht van de verbeelding in crisistijd, 2020. DeFKa Research programmeert tijdens de Maand van de Filosofie 2021 in April een informele ontmoeting op landgoed Overcingel, tegenover station Assen.

Overig (5)

Kosmische komedie

Zijdelings in aansluiting bij het in april 2021 gepubliceerde nummer DeFKa Research SC 03 met het thema Humor, Ironie, Parodie, hierbij aandacht voor het nieuwe boek van Frank Westerman.

Het nieuwe boek van Westerman, De Kosmische Komedie, ligt in de lokale boekhandel niet alleen bij de afdeling literatuur, maar duidelijk zichtbaar ook op de tafel wetenschap/non-fictie. Het getuigd van een transdisciplinaire aanpak karakteristiek voor de werkwijze van de schrijver. Westerman schakelt soepel tussen anekdotische en historische gegevens die hij vervolgens vermengd met een verdiepende referenties ontleent aan eigen onderzoek of wetenschappelijke onderbouwing. In de kosmische komedie gaat hij, een reislustige researcher met journalistieke gaven, op pad om te achterhalen hoe de mens eventueel een buitenaardse ervaring zou kunnen realiseren. Denk bijvoorbeeld aan de eerste ruimtesprong van Leonov in 1965. “Mijn Spaceboek, zeg ik, moet gaan over het ultieme reiken, het reiken naar het onbereikbare, de sterren” (p.32). Waarom zou je, waarom zou men, dat eigenlijk zelf willen? Tegenwoordig, met al onze technologie, culturele ontwikkeling en klimatologische problemen? Daarover handelt dit boek met vele geestige omzwervingen en sociaalkritische tijdsprongen in een overigens opgewekte stemming, mede in vergelijking met zijn goddelijke evenknie, Dantes komedie.

In een persoonlijk nawoord vertelt Westerman het boek grotendeels geschreven te hebben in zijn ouderlijke woning te Assen. De stad die tevens een bescheiden rol speelt in het verhaal. Assen en het nabij gelegen Westerbork zijn trouwens twee plaatsen die ook bij de schrijver Marcel Möring Danteske vormen kunnen aannemen.


Overig (4)

Tweestrijd.
Boekenweek 2021
Stellingen over Ambiguïteit en Tegenspraak: “Zin in wording”

1- Balans. We zouden de veranderende verhouding tussen schijn en werkelijkheid als intrinsiek ambigue kunnen betitelen. De kunstenaar bekleedt nu een ambigue positie waarin hij de ene keer zich als publiek figuur met sociaal-politieke zingeving bezighoudt en de andere keer zich engageert als relatief autonome kunstenaar. Die ambiguïteit toont zich soms treffend op die momenten waarop de kunstenaar juist met humor zijn rol en visie presenteert. Niet verwonderlijk dat daarom in de cultuurkritiek gerefereerd wordt aan kunst en cultuur als ‘spel’ met verwijzing naar het centrale begrip in Huizinga’s cultuurtheorie. Een spel dat winnaars en verliezers kent. Of een evenwichtsoefening. (1a)

2- Ambiguïteit. Dat woorden en zinnen meerdere betekenissen kunnen hebben is een eigenschap van onze natuurlijke taal en wordt wel ambiguïteit genoemd.(2a) In communicatie met anderen moet deze ambiguïteit zoveel mogelijk worden vermeden om op die manier zo eenduidige mogelijk te kunnen zijn over de betekenis van onze uitdrukkingen. Wanneer iemand ons iets duidelijk wil maken maar de betekenis staat ons niet direct duidelijk voor ogen, dan zullen wij, indien we oprecht proberen hem te begrijpen, hem verzoeken het nogmaals uit te leggen, en vooral met een duidelijker woordgebruik.
De vraag die we ons daarbij kunnen stellen is of deze ambiguïteit altijd een negatief effect heeft bij het verkrijgen van de betekenis van een uitdrukking of dat het ook zo kan zijn dat ambiguïteit juist een positieve rol kan spelen in taal.

3- Esthetiek. De werkelijkheid is altijd voor tweeërlei uitleg vatbaar. Mijn waarneming lijkt op die van jou maar is toch weer anders en verandert ook in tijd. De tweestrijd tussen emotie en verstand, tussen gevoel en ratio, is niet eenduidig af te tekenen. Het analoge conflict tussen roes en engagement is ambigue en ambivalent. Ze kunnen tegenstrijdig zijn én wederzijds in elkaar overgaan, opgaan als synthese. Ze kunnen op zich zelf staand zowel positief als negatief ervaren worden.
De esthetiek is gebaat bij een evenwichtige afwisseling en opleving van schijnbaar tegenstrijdige impulsen. Het is namelijk goed mogelijk dat er groter tweestrijd ontstaat  tussen bepaalde innerlijke gevoelens, dan tussen die gevoelens en de meer verstandelijke reflectie.

4- Paradox. De wereld is ambigue omdat het algemene taalgebruik, dat die wereld toegankelijk maakt, zich daartoe leent. Deze wereld staat open voor meerdere betekenissen die veel op elkaar lijken. Vanuit verschillende culturen en achtergronden komen daar ook nog eens verschillende begripkaders bij die een betekenis van meerdere interpretaties voorzien. Het kiezen tussen deze betekenissen kan soepel verlopen, maar leidt vaak genoeg tot strijdige waarden. Het is voor de beschouwer prettig positief te reflecteren op een strijd tussen twee betekenispolen, bijvoorbeeld noord en zuid, these en antithese, maar vaak genoeg wordt gestreden en gepolemiseerd tussen meerdere partijen met ieder een eigen waardebepaling.
Het is de kunstenaar en de filosoof die deze partijen probeert in hun waarde te laten en als resultaat te bewaren, te herwaarderen. Als tweestrijd een innerlijk conflict is, nodigt het ons misschien uit het hoofd erbij te houden. Zodat: “de wereld van allen wordt.” (4a)

Noot 1a)Monika Bartholomé in Kunstforum I, 1992, p.96; 2a) Petra Den Otter, Het ware belang van ambiguïteit, 2011. 4a) Maurice Merleau Ponty, Lof der wijsbegeerte, 1953/2014, p.91; De traditionele maartse boekenweek is verplaatst naar zomer 2021. Duur video: 3’12.


—————




Overig (3)

Poëzieweek 2021.
Ter gelegenheid van de Week van de Poëzie publiceert DeFKa Research TV een poëzievideo op youtube. Deze poëzieweek duurt van 28 januari tot 3 februari 2021 en vindt plaats in Nederland en België. Het thema dit jaar is ‘Samen’. “Poëzie verbindt en voedt ons, inspireert en brengt ons samen”.

‘SamenStork’, de video.
Martin Hiemink vertelt hierin over Jan Fabricius, die 150 jaar geleden in Assen werd geboren, en leest een boeiend fragment voor.  Esmé van den Boom, winnaar van het Hendrik de Vriesstipendium 2019, leest voor uit eigen werk, de bundel Eigen Kamers. Adrie Krijgsman, publiceerde onlangs het boek De Eerste Golf en draagt heel recente gedichten voor, zoals ‘Avondklok’. Gert Wijlage refereert aan de beweging van klimaatdichters middels een gedicht van Arthur Lava uit de bundel: Klimaatdichters (2020), Zwemlessen voor later. De video duurt 16 minuten en is te vinden met de link: https://m.youtube.com/watch?v=OXaeemegAKE

Toelichting.
DeFKa Research, voorheen gevestigd aan de Venestraat en Gedempte Singel, is sinds eind vorig jaar verhuisd naar de Storkweg 2c in Assen. Zoals gewoonlijk op afspraak te bereiken via het bekende emailadres info@defka.nl. DeFKa Research beziet research als een open, intellectuele, onderzoekshouding in een conflictueus veld met culturele opties en objecten. Meer informatie over de DeFKa activiteiten zie defkaresearch.com alsmede het magazine DeFKa Research SC. Oudere videoclips, over kunst en architectuur, zijn nog steeds te vinden op youtube onder http://www.smahk.nl/wordpress/radiofotos/ 

Sinds 2020 spant DeFKa Research zich in om door het samenwerkingsverband genaamd CAMPIS een nieuwe impuls te geven aan het idee van een internationaal  Centrum voor Hedendaagse Kunst. Daarnaast beschikt het over een filosofische denkkamer onder de naam Metaforum Assen en worden stedenbouwkundige blogs verzorgd voor  https://cerclemeudon.wordpress.com


Overig (2)

Aan de Collectie zijn de volgende uitgaven toegevoegd: Freud, over het Onbehagen in de Kultuur, Sloterdijk over Licht en Geluid, Eisinga’s Maatschappelijke Ladder, Tammo Schuringa/Marieke met Etalagegeluk, Nr. 38 van Uitgevers 99, met gelijkgenummerde piëzografie/collage van Schuringa en Humorologie van Martijn Veerman.

Waarom?

Omdat Freud een cultuurtheorie verduidelijkt op grond van een psychologie in wording, niet op oppervlakkige, veralgemeende, verschijnselen. Het onbehagen van de titel slaat op de altijd aanwezige worsteling om mens te worden, te ‘individueren’.

Omdat Sloterdijk probeert op een eigentijdse manier kunst te theoretiseren als een medium dat zich ondanks allerlei gespecificeerde context toch weet te onttrekken aan rationaliteit. Hij citeert in deze Nietzsche.

Eisinga omdat hij zijn eigen werkmethodes bespreekt en daarbij geen blad voor de mond neemt in zijn evaluaties, zijn zelfkritiek. Een fraai voorbeeld van research,  van praktijkonderzoek.

Schuringa/Rijneveld vanwege hun samenwerking en omdat Schuringa een mooie reeks collages heeft gemaakt (daarmee aansluit bij ons eerste nummer SC01 over Montage) en geinspireerd zijn op Rijnevelds rijke poëzie die aanspreekt vanwege de zintuiglijk-esthetische toonvoering. Humorologie omdat we bezig  zijn met ons derde nummer SC03 met het thema Humor, Ironie, Parodie. 

Schrijf ons! Info@defka.nl

P.S. over Raquel van Haver is een film gemaakt door Bibi Fadlalla, titel: Raquel van Haver – De vrouwen van mijn land, NTR Het Uur van de Wolf, zaterdag 28 november, NPO 2, 23.15 uur. En gerecenseerd door Walter van der Kooi, deGroene, 28 november 2020.

Overig (1)
Zojuist ontvangen. Eindelijk! De inkjet van Raquel van Haver. Titel: Everywhere I’m from here. Formaat a4, nr. 975 en gesigneerd aan de achterkant Ra. Het bijgeleverde certificaat is gedateerd 30 juni 2020. Ook bedoeld ter ondersteuning van het digitale magazine Hard//Hoofd, maar extra interessant omdat “Van Haver maakte een collage van foto’s uit het archief van Hard//Hoofd en van de stadse omgeving”. Als zodanig sluit dit stuk goed aan bij het thematisch archiveren dat uitgangspunt is van ons magazine DeFKa Research SC.