Oproep SC 03

Deze Oproep SC 03 geldt voor het derde nummer van het DeFKa Research SC Magazine, 2021. Thema: Humor, Ironie, Parodie. English exerpt below.

DeFKa nodigt kunstenaars, schrijvers, architecten, performers en musici uit om een (beeldend) essay – exposé, manifest, compositie – aan te leveren in de taal en beeldvorm van hun preferente disciplines rond het thema ‘Humor,Ironie, Parodie. Inzenden vóór 1 februari 2021. Opsturen naar info@defka.nl.

Lengte van artikelen inclusief beeldmateriaal maximaal 5000 woorden oftewel 10 pag. A4. Liefst printklaar, zowel in word als pdf. Specifieke beeldopmaak en repro in samenwerking. Formaat van het tijdschrift is A4, ca. 29,5×21 cm. Fotokwaliteit min. 300 dPi. Na redactioneel overleg volgt publicatie en presentaties in: April 2021, afhankelijk van beschikbare openbare ruimte en mogelijkheden in verband met corona-maatregelen. Mail ons als je meer informatie wil.

Opzet

Het begrip Archivering is leidraad voor een een reeks publicaties die DeFKa Research lanceert onder de titel DeFKa Research SC. Thema van het eerste Archief-nummer was Montage, de tweede uitgave thematiseerde Iconen&Idolen. Het tijdschrift functioneert als Essayistisch Platform voor transdiciplinair onderzoek met als uitgangspunt de DeFKa Research Collectie in relatie tot de transversale verbindingen met wetenschap, filosofie en hedendaagse kunst. De thematische opzet is gekozen om te dienen als oriëntering, als handvatten in de archivering van hedendaagse kunst.

Call for submission – DeFKa Research SC 03  Art-Magazine

Artists and philosophers et al. are invited to submit a (visual) essay, exposé or manifesto on the theme of ‘Humor, Irony, Parody’. Open to all disciplines. Deadline february 1st 2021. Specifications: see above. Mail us or send your submissions to info@defka.nl. Publication and presentation, April 2021. This call has also been published in BK-info and DWR november/december 2020.

Notabene

In zijn voorwoord voor een ‘niet uitgegeven’ boek, Forord 1844, verwijst Kierkegaard  twee keer naar een carnavalesk gebruik. De ene keer gaat het om een kat in een ton, als metafoor voor een schrijver, en de tweede keer gaat het om een stropop in een ton die met messen geraakt moest worden. Hij steekt hier de draak met recensenten die doen alsof ze boeken hebben gelezen en acteren als spreekbuis van hun lezerspubliek. Met dit voorwoord gooit hij als het ware een bal op en staat er bij te kijken wie hem zou willen vangen. Aan de ene kant bedrijft Kierkegaard aldus polemische kritiek maar anderszins doet hij dit op een op ‘ontspanning’ gerichte schrijfwijze. 

Verkerend in de waan dat Kierkegaard vooral een christelijke filosoof is, zou de lezer voorbij kunnen gaan aan deze zeer interessante, existentialistische, denker die op velerlei manieren weet te charmeren. Vaak verhult in literaire vorm, met allerlei pseudoniemen om de mogelijke geloofwaardigheid van een denkrichting aan te geven. Maar daarnaast publiceert hij zonder omwegen teksten over ironie en angst.

Het thema van het derde nummer van DeFKa Research SC is Humor, Ironie, Parodie. Bijdragen inzenden voor 1 februari 2021. 

Beste Onno, geachte Stine, als je tijd, stuur dan een artikel in. Maar absoluut niet meer dan 10xa4 !

*Nederlandse uitgave, Sören Kiergegaard Werken, deel 13, Eindhoven, 2018

Publicatie SC 02

Het tweede nummer van het DeFKa Research SC Magazine is uit. 

Het thema – Iconen & Idolen – wordt verbeeld en beschreven in 18 verschillende bijdragen. Variërend in vorm tussen uitvergrote idealisering, actuele beeldenstormen en filosofische reflectie. Daarnaast enige aanvullende informatie over kunst en wetenschap. Formaat A4, 162 blz., ISBN 9789464182552, winkelprijs € 34,00.

Met bijdragen van Arnoud Holleman & Gert Jan Kocken, Hans van Houwelingen, Albert Van Der Weide, Ton Mars, Sara van Leeuwen, Jack Engelbrecht, Anja Sijben, Anthony Litjes, Gea Koopman, Atelier 10, Edith Cammenga, Yvonne de Grazia, Jan Coenen, Jeanny van Lieshout, Jarik Jongman, Berend Vis, Martin Draax, Gert Wijlage.

De Research Magazines behandelen per uitgave een bepaald thema dat belangrijk is binnen de beeldende kunst en artistiek onderzoek. Uitgangspun is: Archivering van Hedendaagse Kunst. Het eerste nummer heeft als thema – Montage. Het derde nummer wordt verwacht april 2021 en concentreert zich op – Humor, Ironie en Parodie. Voor vragen, mail info@defka.nl

Uit pakken

De deadline voor inzending van artikelen voor het magazine SC 02 is verlopen. We hebben bijna alles binnen en wachten nog op een tweetal bijzondere bijdragen. Hierna volgt het uiteindelijke vormgeven van de publicatie. Verwachte datum van uitgave is november 2020. We zullen dat op deze plek uiteraard tijdig specificeren. In de aanloop naar de presentatie zijn we overgegaan tot aankoop van de Warburg Bilderatlas Mnemosyne, aansluitend bij het thema Iconen & Idolen.

Introductiefilmpje in de aanloop naar het tweede nummer van het DeFKa Research SC magazine, met het thema Iconen & Idolen. 

Uitgave november 2020.

Duur: 2’54’’

Oproep voor SC 02

Thema: Iconen &  Idolen

English exerpt below

DeFKa nodigt kunstenaars, schrijvers, architecten, performers en musici uit om een (beeldend) essay – exposé, manifest, compositie – aan te leveren in de taal en beeldvorm van hun preferente disciplines rond het thema Iconen en Idolen.

Deadline 1 september 2020. Opsturen naar info@defka.nl. Lengte van artikelen maximaal 5000 woorden of gelijkwaardig aan 10 pagina’s a4. Specifieke beeldopmaak en repro in samenwerking. Formaat van het tijdschrift wordt ca. 29,5×21 cm. Na beoordeling volgt publicatie en met het verschijnen van het tweede nummer ook de presentatie met toelichtingen en performances in: November 2020 in Assen. Onder voorbehoud van Corona-regulering.

Het begrip Archivering is leidraad voor een nieuwe reeks publicaties die DeFKa Research lanceert onder de titel DeFKa Research SC. Thema van het tweede Archief-nummer is ‘Iconen en Idolen’. Dit nieuwe tijdschrift functioneert als Essayistisch Platform voor transdisciplinair onderzoek met als uitgangspunt de DeFKa Research Collectie in relatie tot de transversale verbindingen met wetenschap, filosofie en hedendaagse kunst.

Het thema ‘Iconen en Idolen’ is gekozen omdat het als methodische topoi in diverse kunstenaarspraktijken een belangrijke rol speelt en als zodanig aantoonbaar ook zijn weerslag heeft gekregen in onze collectie. Wij zijn benieuwd hoe het thema ook elders in het artistieke en filosofische discours een actuele, betekenisvolle, meerwaarde kan laten ervaren mede gezien het archiveren van hedendaagse kunst. De verschillende parallelle opties als helden, sterren, voorbeelden, roem en faam kunnen daarbij zich laten gelden in het eigen specifieke geval. Bovendien bestaat er geen ontwikkeling, geen proces, zonder voorgaand contextueel gebeuren.

Het SC magazine verschijnt halfjaarlijks en neemt per publicatie een thema op grond van een object uit de eigen collectie. Bij verschijning van elk nieuw nummer wordt ook het volgende thema bekendgemaakt. Ze worden telkens gelanceerd op een bijeenkomst met performances, lezingen of uitvoeringen door de inzenders van de essays. Inzendingen naar info@defka.nl.

Call for submission on the theme Icons & Idols.

Artists and philosophers are invited to submit a (visual) essay, exposé or manifesto on the theme of Icons and Idols. Open to all disciplines. Length of your article must not exceed 5000 words or equivalent to 10 pages a4. Specific image formats happen in collaboration. Please contact us in that case. The size of the magazine is approx. 29.5 × 21 cm. Submissions to info@defka.nl. Deadline september 1, 2020. Launch of magazine SC 02 is due in november 2020 and subject to corona rulings.

This notification has also been published in Bk-info, MetropolisM en De Witte Raaf, juni/augustus 2020.

Monument voor de waarheid

De maand juni 2020 is de maand van het nieuwe beeldenstormen geworden. Bovendien was het ook nog een maand van de filosofie met het thema ‘Waarheid’. Vooruitlopend op het volgende nummer van het DeFKa Research SC Magazine met het thema Iconen en Idolen, is het dus een goed moment om een voorbeeld te noemen waarin al deze invalshoeken lijken samen te vallen.

We hebben het over het ‘Monument voor de waarheid van de leugen’, dat in het bijzijn van de maker Hans van Houwelingen vier jaar geleden op 2 juli 2016 in Kloosterveen-Assen werd onthuld. Het bestaat uit een klassiek uitziende bronzen sokkel waaraan een bronzen troonachtige stoel is gemonteerd. De sokkel van ruim 2×2 meter is verder leeg. De monumentale vormgeving op het plein maakt het werk tot een podium waarop een eerbetoon elk moment kan ontstaan. Iedereen kan 

 

zodoende veranderen in een standbeeld met iconische allure zolang de performance duurt. Het is een fraaie democratische oplossing voor een historisch embleem.
Kloosterveen is als wijk ontworpen op grond van een middeleeuwse fabel: de link met de titel. In het oeuvre van Van Houwelingen komt deze problematiek van geschiedenis, kunst en openbare ruimte meermalen voor.

Tijdens de onthulling heeft ook DeFKa een bijdrage geleverd. Een aantal mensen werd gevraagd een verhaal te vertellen ter beoordeling van het publiek op waarheidsgrondigheid. Namens DeFKa herinnerde Wijlage aan hetKoninklijk Instituut van Wetenschappen, Letterkunde en Schoone Kunstenopgericht door Lodewijk Napoleon in 1808, vrijwel tegelijkertijd met dat hij aan Assen stadsrechten verleende. Dit instituut heet tegenwoordig het KNAW met een kunstonderdeel waarvan Van Houwelingen lid is geweest.

Foto’s: links ateliers MTW en rechts DvhN

 

 

 

 

 

Dubbele waarheid

-Onze activiteiten jongstleden April, zoals presentatie magazine SC nr.1 over Montage en lezing Coen Simons op 8 april evenals Metaforumlezing Hans Schnitzler op 3/4 zijn verplaatst naar een later datum, mogelijk november, vanwege het bekende virus en de publieke verordeningen dientengevolge.

-Over ‘Waarheid’, oospronkelijk het thema in de maand van de filosofie 2020 en verplaatst naar juni 2020, liggen er diverse uitgesproken kunsttheoretische visies op tafel.

De waarheid van de kunst is volgens Jan Aler: de levenservaring van het volledig menszijn. Kunst biedt daarvoor een andersoortige kennis aan, verschillend van wetenschap en daarom ook als cultuurkritiek op technologische maatschappij wenselijk. Het bereik van de kunst is echter nooit meer dan een middel, het reikt slechts een schets aan van een Zijnsbesef.

Aler zet stevig in op deze waarheid van de kunst en geeft, evenals Heidegger, vooral de poëzie als stichtend, lichtend, voorbeeld. De vrije en schetsmatige ruimte die eigen is aan poëzie kan de waarheid van de kunst als meespelend Zijnsperspectief, behoeden voor een terreur van onvrije, vernietigende, volledige dogmatiek.

Henk Slager stelde, onder de titel De Waarheid van de Kunst, een uitgave samen in 1996 van Aler’s artikelen en schreef het voorwoord. De titel van dit boek is overgenomen van Aler’s afscheidsrede in 1986. Slager was assistent van Aler en als zijn esthetisch erfgenaam bezorgde hij het archief-Aler (UvA). In 2008 hield hij in DeFKa de 4e Sandberglezing waarbij hij ook de nadruk legde op het andere, geëngageerde, episthème dat kunst naast wetenschap vertegenwoordigt. De stap naar ‘artistic research’ en ‘critical studies’ zweefde toen boven het academisch institutioneel onderwijs. Kunst als ervaringskennis-compagnon van een logisch-rationeel discours is inmiddels redelijk geaccepteerd.

Een groot voorstander van trouw aan waarheidsclaimen is Alain Badiou. In zijn Tweede Manifest (2010) spreekt hij zich ferm uit over het belang van het herstel van een gedeeld constructief concept van waarheid als een op feitelijke ervaringen gestoelde overtuiging. Deze zou dan vooral op de gebieden kunst, wetenschap en politiek dominant functioneren. Een kanttekening zou kunnen zijn dat hij enerzijds het logisch-positivistisch schema aanhoudt, maar anderzijds, gezien de waarheids-uitbreiding naar niet-wetenschappelijke gebieden, ook speelt met de toepassing van een ‘dubbele waarheid’. Dubbel in de betekenis van aantoonbaar/falsificeerbaar én geloofwaardig/goedgelovig.

Het concept van een ‘dubbele waarheid’ is historiografisch religieus te benoemen. Namelijk terug te voeren op Averroës’ 12e eeuwse verhandeling ‘Over harmonie tussen filosofie en religie’. Hiermee een duidelijke, verplichtende, opening biedend aan esthetiek en natuurkundig onderzoek in de geest van Aristoteles naast en vanuit theologie en volkstraditie. De huidige dominantie van scientistische ontwikkelingen is immers relatief laat ontstaan gezien de religieuze dominantie van voorheen, tot circa halverwege de 20e eeuw.

Simon Blackburn streeft in zijn ‘Filosofie vd Waarheid’ (2005) naar een beter begrip van de methodieken richting waarheid met theoretische hints voor ‘waarheidsvinding’ dat tot stand kan komen door een open visie voor tegengestelde standpunten ten aanzien van waarheidsaanspraken met respect voor elkaars motivatie en (‘feitelijke’) argumentatie. Op deze manier weet hij een weerbaar, breder, perspectief op te stellen tegenover een al te gemakkelijk relativisme. “We hebben ontdekt dat als we eenmaal een kwestie hebben waarover een beslissing moet worden genomen, die kwestie haar eigen maatstaven met zich meebrengt”. Maatstaven in relatie tot waarden en waarheid die verantwoording eisen met een verklaring en beoordeling binnen de grenzen van een ‘beproefde vocabulaire’. Blackburn laat alle hoofdstukken in dit boek voorafgaan door een aforisme van Francis Bacon, daarmee programmatisch, “illusies van de geest” – idolen – tegenover een wetenschappelijke attitude plaatsend.

Maar ook Bacon in Novum Organum (1620) accepteert een dubbele existentie van zekere waarden, verbeeldend en logisch. Het ‘volledig menszijn’ van Jan Aler ontwikkelt zich in relatie tot deze dialectische verhouding – tussen verbeelding en logica – richting een historisch proces dat waarheid gaat bezien als een continue onaf spel in wording.

Zo beschreven kunnen we er niet omheen om het laatste woord te gunnen aan Gadamer die het begrip Waarheid, in zijn Waarheid en Methode (1960), ziet als een ontologische categorie die het menszijn vooraf bepaalt. We willen eerstens, en zijn altijd, op zoek naar waarheid en dat is tevens de grondslag voor ‘de actualiteit van het schone’, van de hedendaagse kunst.

Opening van de Maand van de Filosofie 2020 is op 9 juni online met een lezing door Alicja Gescinsk.

https://www.maandvandefilosofie.nl/agenda

Effectief Alarmisme

Help ook de niet-rijksmuseale presentatie-instellingen.

Lof uiteraard voor de brief (21/4) van de directeuren Demeester, Tempel, Wolfs die pleiten voor meer steun aan de stedelijke en regionale musea. Echter, wat betreft hun pleidooi voor een stevige culturele infrastructuur tel ik in de brief achttien keer het woord ‘musea’ of museaal en één keer het woord presentatie-instelling. Blijkbaar wordt het nationaal en stedelijk belang van dat type kunstinstelling voor de culturele keten wel erkend, ze draaien immers ook mee in de basisinfrastructuur (Bis), maar behoren zo beschreven tot een andere orde.

Niettemin lijkt mij de oproep aan bestuurders en wethouders, in de regio, grote en kleinere steden, juist ook voor deze categorie – de “presentatieinstelling” – of kunstinitiatief, van evengroot belang. Deze groep “niet vergeten” is overigens wel erg zwak. Lagere overheden zouden, het ‘imago van de stedelijke cultuur” in aanmerking genomen, hun kunstbudgetten en faciliteiten moeten ophogen en oormerken in relatie tot professionele presentaties. Zoals het Rijk niet zou mogen wegkomen met die 0,3 %. Dat moet, zoals al decennia het streven,  minimaal naar 1% van het totaal aan culturele begrotingen.

Op provinciaal gebied is het huidige beleidsakkoord van het gewest Brabant beslist een tegenvaller. Als we een beetje alarmistisch effectief willen zijn dan moet er inderdaad stelling tegen genomen worden, tegen deze afbraak van cultuurbeleid. Het is mede daarom van groot belang dat de stedelijke regio vasthouden aan een kunstvriendelijk imago en daarbij hun eigen autonomie handhaven. Steden als Tilburg, Eindhoven, Breda, Den Bosch en Helmond hebben toch bij elkaar een prachtige infrastructuur weten op te bouwen. De conclusie van Rob Voerman (16/5) zet echter aan tot een bijzondere alertheid. Waar voorheen, ook wij, voornamelijk dachten dat het in Nederland wel los zal lopen, in cultuurpolitiek en gezondheidszorg, wordt het toch tijd om minder goedmoedig naïef het overheidsbeleid te kritiseren. Vasthouden aan democratische principes is wel het minste dat we kunnen bieden en ambiëren. Daarnaast zullen ook de consequenties van een ‘cultuurarm’ tijdperk in acht genomen moeten worden, om het recht te kunnen claimen op ondersteuning door stad, provincie, rijk, fondsen en vrienden. De nieuwe regeling van het Mondriaanfonds, de Bijdrage Programma’s Kunstpodia, met het accent op “experiment, opinie en debat” is in al zijn bescheidenheid wel een voorbeeld om gevolgd te worden door verantwoordelijke bestuurders.

Rob Voerman nam deel aan groepsexpositie VAARTTWEE 2000 in DeFKa. Marieke Maesen, organiseert vanuit Venlo als Ikbenkor een actie richting 2e Kamer ter oormerking DU-BKV decentrale kunstregeling. Den Bosch zegt toe extra rijksondersteuning te matchen en is ‘in gesprek’ met rest van de sector.

 

 

Kunst – platformen


Tijdschriften en platformen
Zoals afgelopen 19 maart hier werd gemeld is de publieke presentatie van het eerste nummer van het nieuwe tijdschrift DeFKa Research SC 2020/01 uitgesteld tot nader bericht. 
Medewerkers krijgen het magazine in mei opgestuurd. Wie niet kan wachten, kan bij de lokale boekhandel een exemplaar bestellen met het ISBN 9789464053708.

Titel en thema van het eerste nummer: Montage

We noemen het magazine een ‘essayistisch platform voor transdisciplinair onderzoek’. Gezien het toenemende belang van soorgelijke media, papier en digitaal, noemen we bij deze twee anderen die bij ons in de buurt komen en relaties hebben met onderwerpen en personen in ons archief. Dat zijn de publicaties De Witte Raaf (DWR) en Hard//Hoofd.

DWR, die “het gesprek en de reflectie over beeldende kunst wil stofferen”, heeft 2 afleveringen uitgebracht rond het thema ‘Jonge Kunstenaars’. De eerste, die van  jan/febr. 2020 bevat een (vertaald) boeiend exposé van Michael Harrison over ‘Menselijk kapitaal en de fabricage van millennials’. Daarnaast onder veel meer een interessant artikel over Rein Dufait, getiteld Conceptueel bricoleren, van de hand van Johan Velter. De tweede aflevering van maart/april die ‘jonge kunstenaars’ behandelt, begint met de brieven van Berthe Morisot toen ze 28 jaar oud was, als schilder deelnam aan Parijse Salons en voor Manet poseerde. Op 2 mei 1869 schrijft ze aan haar zus Edma over haar bezoek aan de Salon waar zij op het schilderij ‘Het Balkon’ staat afgebeeld: “Daar trof ik Manet aan, hoed op zijn hoofd in het volle zonlicht, met een verbijsterde blik; hij smeekte me om zijn schilderij te gaan bekijken want hij durfde zelf geen stap vooruit te zetten”. Meer naar het nu schrijft Daniël Rovers over het ‘verknipte geluk’ van Neo Matloga en beziet Kim Gorus het werk, video en performances, van Ariane Loze.

In hetzelfde nummer ook een artikel van Pascal Gielen over identiteitspolitiek: “Laten we proberen onze fundamentele ambiguïteit  te aanvaarden”. Over de term ‘ambiguïteit’ valt als filosofisch thema meer te vertellen; een andere keer. Het toont in ieder geval aan dat DWR qua essayisme een voorbeeldig platform is.

Hard//Hoofd is een online niet-commercieel platform en ’vrije ruimte voor nieuwe makers’. Ze bestaan nu 10 jaar en ter gelegenheid daarvan zijn ze een kunstverzamelaarsactie begonnen. Voor 5 euro per maand ontvang je per jaar een klein kunstwerk uit oplage, ontvang je post en andere faciliteiten voor als de pandemie voorbij is. Raquel van Haver is de eerste kunstenaar wiens werk je kunt verzamelen. Afgezien daarvan kun je je abonneren op een nieuwsbrief waaraan veel aankomende schrijvers, kunstenaars en wetenschappers een interessante, amusante, emotionele, verbazingwekkende, illustrerende bijdrage leveren. Een proefpodium waaruit we al diverse keren inspiratie en gasten hebben kunnen putten voor een voordracht of uitnodiging daartoe.

hardhoofd.com

dewitteraaf.be

Het eerstvolgende nummer, DeFKa Research SC 2020/02 heeft als thema Iconen & Idolen en verschijnt november 2020. Deadline voor bijdrages voor dat nummer is 1 september 2020. Stuur naar info@defka.nl.

 

 

Presentatie SC 01 uitgesteld

De presentatie van het eerste nummer van het nieuwe tijdschrift DeFKa Research SC 2020/01 is vanwege het heersende virus uitgesteld tot nader bericht. Dat betekent dat de oorspronkelijke datum van woensdag 8 april in Podium Zuidhaege, Assen vervalt. We koersen naar een nieuwe mogelijkheid rond half juni. We zullen zo spoedig mogelijk een nieuwe datum bekendmaken.
Inmiddels zijn de voorbereidingen voor de volgende uitgave 02 in gang gezet. Thema: Iconen en Idolen. Bijdragen graag insturen vóór 1 september 2020. Vermoedelijke presentatie van dit tweede nummer: november 2020